{"id":2626,"date":"2022-06-30T11:28:12","date_gmt":"2022-06-30T11:28:12","guid":{"rendered":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/?p=2626"},"modified":"2025-12-05T10:47:56","modified_gmt":"2025-12-05T10:47:56","slug":"orient","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/orient\/","title":{"rendered":"Orient"},"content":{"rendered":"<p>Hist\u00f2ria: <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/4-inventari-tot\/43-historia\/#recorregut\">Recorregut<\/a> |\u00a0\u00a0 <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/4-inventari-tot\/43-historia\/#etapes\">Etapes<\/a>\u00a0 | <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/4-inventari-tot\/43-historia\/#civilitzacions\">Les 5 \u201ccases\u201d de la hist\u00f2ria<\/a><\/p>\n<ul>\n<li>Prehist\u00f2ria<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/orient\/#oantiguetat\">Orient a l&#8217;antiguitat<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/orient\/#islam\">Islam<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/orient\/#iotoma\">Imperi otom\u00e0<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/orient\/#ocontemporani\">Orient contemporani<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/orient\/#actualitzacions\">Actualitzacions<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<h1>Prehist\u00f2ria<\/h1>\n<p>[el primer lloc on l&#8217;home va anar a parar despr\u00e9s de deixar \u00c0frica <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/prehistoria-migracions\/\">migracions<\/a> Haplogrup G-M201]<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2PO00\">2PO00<\/a> Paleol\u00edtic Orient mitj\u00e0 t1: -70000 t2: -10000<\/p>\n<p>Pastors a Ar\u00e0bia, conreu de cerals a Anat\u00f2lia, Mesopot\u00e0mia i Jeric\u00f3.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2NOA0\">2NOA0<\/a> Neol\u00edtic Orient Ar\u00e0bia t1: -10000 t2: 610<br \/>\n<a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2NOT0\">2NOT0<\/a> Neol\u00edtic Orient Anat\u00f2lia, Mesopot\u00e0mia, Jeric\u00f3 t1: -10000 t2:-3000<br \/>\n<a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2NOP0\">2NOP0<\/a> Neol\u00edtic Orient P\u00e8rsia t1: -10000 t2: -539<\/p>\n<hr \/>\n<div id=\"oantiguetat\">\n<h1>Orient a l&#8217;antiguitat<\/h1>\n<p>[ origen de l&#8217;alfabet (<a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/sistemes-descriptura\/\">sistemes d&#8217;escriptura<\/a>) i de les religions monoteistes ]<\/p>\n<\/div>\n<p><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2HOC0\">2HOC0<\/a> Cana\u00e0, Fen\u00edcia t1: -3000 t2: -539<br \/>\n<a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2HOM0\">2HOM0<\/a> Mesopot\u00e0mia t1: -3000 t2: -539<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2HOA0\">2HOA0<\/a> Anat\u00f2lia Hitites t1: -3000 t2: -539 (despr\u00e9s P\u00e8rsia, Gr\u00e8cia Hel\u00b7len\u00edstica i Roma)<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2HOP0\">2HOP0<\/a> P\u00e8rsia Aquem\u00e8nida t1: -539 t2: -330. <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2HOP1\">2HOP1<\/a> P\u00e8rsia Parta t1: -146 t2: 224. <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2HOP2\">2HOP2<\/a> P\u00e8rsia Sass\u00e0nida t1: 224 t2: 643<\/p>\n<hr \/>\n<div id=\"islam\">\n<h1>Islam<\/h1>\n<\/div>\n<p><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=3OI01\">3OI01<\/a> Islam t1:643 t2:1453\u00a0 (el Magrib i Orient Pr\u00f2xim passa a l&#8217;imperi otom\u00e0 4OT01, la resta a P\u00e8rsia 4OP01; anterior el Magrib de Bizanci <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=3EB01\">3EB01<\/a>, Iraq i Iran de la P\u00e8rsia Sass\u00e0nida <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2HOP2\">2HOP2<\/a> )<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=3OT01\">3OT01<\/a> Turcs t1:1071 t2: 1453 (anterior Bizanci 1071 <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=3EB02\">3EB02<\/a>\u00a0 643 <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=3EB01\">3EB01<\/a> 500, Imperi Rom\u00e0 <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=3HER3\">2HER3<\/a>, <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2HER2\">2HER2<\/a>, gr\u00e8cia Hel\u00b7len\u00edstica <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=3HEG3\">2HEG3<\/a> i P\u00e8rsia Aquem\u00e8nida <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=2HOP0\">2HOP0<\/a>)<\/p>\n<hr \/>\n<div id=\"iotoma\">\n<h1>Imperi otom\u00e0<\/h1>\n<p>[es tallen les ruta de la seda i el comer\u00e7 passar\u00e0 del Mediterrani a l&#8217;Atl\u00e0ntic]. P\u00e8rdua de pes d&#8217;\u00c0sia (<a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/moderna-1500-1800\/\">Ha Moderna<\/a>)<\/p>\n<\/div>\n<p><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=4OP01\">4OP01<\/a> P\u00e8rsia Sav\u00e0fida t1:1453 t2: 1784<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=4OT01\">4OT01<\/a> Imperi Otom\u00e0 t1: 1453 t2: 1566. <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=4OT02\">4OT02<\/a> Declivi imperi otom\u00e0 t1: 1566 t2: 1840<\/p>\n<hr \/>\n<div id=\"ocontemporani\">\n<h1>Orient contemporani<\/h1>\n<p>Desfeta de l&#8217;imperi otom\u00e0 a la WWI,. Turquia moderna. Petroli a Ar\u00e0bia. Israel i conflicte. Radicalisme isl\u00e0mic.<\/p>\n<\/div>\n<p>Iran i Afganist\u00e0n<br \/>\n<a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=5OI01\">5OI01<\/a> 1784-1945. <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=5OI02\">5OI02<\/a> 1945-1979. <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=5OI03\">5OI03<\/a> La revoluci\u00f3 isl\u00e0mica 1979-2020.<\/p>\n<p>Turquia<br \/>\n<a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=5OT01\">5OT01<\/a> Decad\u00e8ncia Imperi Otom\u00e0 1840-1919. <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=5OT02\">5OT02<\/a> Rep\u00fablica de Turquia 1919-2020.<\/p>\n<p>Orient Pr\u00f2xim: S\u00edria, L\u00edban, Irak, Kuwait, Israel, Palestina, Jord\u00e0nia<br \/>\n<a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=5OP01\">5OP01<\/a>Orient Pr\u00f2xim entre WWI I estat d\u2019Israel 1919-1948. <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=5OP02\">5OP02<\/a> Orient Pr\u00f2xim, Estat d\u2019Israel 1948-1979. <a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=5OP03\">5OP03<\/a> Orient Pr\u00f2xim, Al Qaida, Guerra Iran-Iraq, guerra civil S\u00edria 1979-2020.<\/p>\n<p>Ar\u00e0bia: Ar\u00e0bia Saud\u00ed, Bahrain, Qatar, Iemen, UAE, Oman<br \/>\n<a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/pagina\/fitxa-historia\/?codi=5OA01\">5OA01<\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p>Orient arriba al s19 amb dues pot\u00e8ncies debilitades. P\u00e8rsia, en conflicte amb R\u00fassia i pressionat per Gran Bretanya des d\u2019\u00cdndia i Pakistan. L\u2019imperi otom\u00e0 ja ha perdut el nord d\u2019\u00c0frica i \u00e9s disputat als Balcans.<\/p>\n<p>Amb la WWI queda redu\u00eft a Turquia, que Ataturk empren un cam\u00ed m\u00e9s allunyat de l\u2019islam. Els balcans s\u2019independitzen i l\u2019Orient Pr\u00f2xim queda sota el control de Fran\u00e7a i Anglaterra. Als \u201930, Ar\u00e0bia que fins ara era un pa\u00eds d\u2019emirs pastors n\u00f2mades, descobreix petroli.<\/p>\n<p>Amb la WWII l\u2019orient Pr\u00f2xim s\u2019independitza, s\u2019estableix l\u2019estat d\u2019Israel i comen\u00e7a el conflicte entre Israel i tots els seus ve\u00efns, la guerra dels 6 dies. Pau amb Egipte, el 1979. Exportaci\u00f3 del conflicte al L\u00edban i part de S\u00edria, que es converteixen en bases de Hesbola.<\/p>\n<p>A partir de 1979 l\u2019islam es radicalitza, primer a Iran [quina \u00e9s la causa fonamental? el rebuig a Israel? conflictes entre sunnites i xiis?\u00a0\u00a0 els germans musulmans a Egipte?]. La revoluci\u00f3 isl\u00e0mica de Khomeini, que \u201cha fet del fonamentalisme isl\u00e0mic una for\u00e7a pol\u00edtica\u201d va canviar una monarquia que s\u2019estava modernitzant per una teocr\u00e0cia basada en la tutela dels juristes isl\u00e0mics. Va ser un moviment contra la tend\u00e8ncia a la modernitzaci\u00f3 i que tenia el suport d\u2019occident.[ potser una gent desesperada que creien que els canvis no els anirien b\u00e9 ]. Potser ara els iranians creien que la revoluci\u00f3 els prometia el cel i els va dur un infern.<\/p>\n<p>A cada pa\u00eds \u00e0rab hi ha tensi\u00f3, si \u00e9s que no guerra, entre sunnites (Ar\u00e0bia) i xiites (Iran). [Conflicte entre tradici\u00f3\/modernitzaci\u00f3 i millora de vida, ocupaci\u00f3 i extracci\u00f3 de recursos per part d\u2019estrangers\/beneficis pel pa\u00eds, modernitzaci\u00f3 model occidental\/modernitzaci\u00f3 comunista, acceptaci\u00f3 d\u2019Israel\/guerra i resist\u00e8ncia].<\/p>\n<p>Turquia es modernitza, apropament a Europa que \u00e9s refusat i retorn d\u2019un islamisme i autoritarisme amb Erdogan.<\/p>\n<p>Guerra Iran-Iraq 1980-1988. Iraq envaeix Kuwait i \u00e9s expulsat. El 2003 els USA envaeixen Iraq sota pretextos falsos, pretenen imposar un r\u00e8gim democr\u00e0tic i fracassen.<\/p>\n<p>Conflicte sense fi entre Israel i Palestina, amb atacs terroristes de Hesbola i Hamas, i mesures d\u2019ocupaci\u00f3 de territoris i exclusi\u00f3 per part d\u2019Israel. Pau amb la majoria de pa\u00efsos \u00e0rabs llevat d\u2019Iran.<\/p>\n<p>Ocupaci\u00f3 russa d\u2019Afganistan, de l\u2019ajuda nordamericana a la resist\u00e8ncia apareixer\u00e0 Al-qaida. Ocupaci\u00f3 americana despr\u00e9s dels atacs a les torres bessones.<\/p>\n<p>2011 Guerra civil a S\u00edria, entre el r\u00e8gim Baaz que t\u00e9 el suport de R\u00fassia, una oposici\u00f3 que inicialment reclamava millores de vida per\u00f2 que acaba essent absorbida per l\u2019estat isl\u00e0mic d\u2019Alqaida.<\/p>\n<p>La pen\u00ednsula \u00e0rab passa a ser grup d\u2019emirs enriquits pel petroli, amb societats tradicionals isl\u00e0miques, que exporten un islam integrista sunni i salafista-wahab (finan\u00e7ament d\u2019Ar\u00e0bia Saud\u00ed i Qatar). Guerra civil al Iemen on Al-qaida t\u00e9 bases.<\/p>\n<hr \/>\n<div id=\"actualitzacions\">\n<h1>Actualitzacions<\/h1>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hist\u00f2ria: Recorregut |\u00a0\u00a0 Etapes\u00a0 | Les 5 \u201ccases\u201d de la hist\u00f2ria Prehist\u00f2ria Orient a l&#8217;antiguitat Islam Imperi otom\u00e0 Orient contemporani Actualitzacions Prehist\u00f2ria [el primer lloc on l&#8217;home va anar a parar despr\u00e9s de deixar \u00c0frica migracions Haplogrup G-M201] 2PO00 Paleol\u00edtic Orient mitj\u00e0 t1: -70000 t2: -10000 Pastors a Ar\u00e0bia, conreu de cerals a Anat\u00f2lia, Mesopot\u00e0mia &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/orient\/\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Orient&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[80],"tags":[],"anotacio":[],"civilitzacio":[385],"spec":[],"aspecies":[],"Tema poesia":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2626"}],"collection":[{"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2626"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2626\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2626"},{"taxonomy":"anotacio","embeddable":true,"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/anotacio?post=2626"},{"taxonomy":"civilitzacio","embeddable":true,"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/civilitzacio?post=2626"},{"taxonomy":"spec","embeddable":true,"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/spec?post=2626"},{"taxonomy":"aspecies","embeddable":true,"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/aspecies?post=2626"},{"taxonomy":"Tema poesia","embeddable":true,"href":"http:\/\/meumon.synology.me\/museu\/wp-json\/wp\/v2\/Tema poesia?post=2626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}